Rize’yi “gavur” ilan eden anlayış İsveç’teki bornoz görüntülerine ne diyecek?

İsveç’in güneyindeki Torekov kasabasında sabah denize girenlerin bornozlarını çıkarıp günlük kıyafetlerini giymek yerine bisiklete binmesi, köpek gezdirmesi, kafelerde oturması ve alışveriş yapması dikkat çekiyor. Rize’deki giyim tarzı üzerinden “gavur ülkesi” tartışması başlatan sözlerin ardından, Torekov’daki görüntüler yeni bir soruyu gündeme getiriyor.

İsveç’in güneyindeki sahil kasabası Torekov, yıllardır sürdürülen ilginç bir gelenekle gündeme geliyor. Kasaba sakinleri özellikle sabah saatlerinde denize girdikten sonra üzerlerini değiştirmek yerine bornozlarını giyerek günlük hayatlarına devam ediyor.

Bornozla bisiklete binmek, köpek gezdirmek, kafede oturmak ya da süpermarkete alışverişe gitmek Torekov’da olağan karşılanıyor.

Kasabadaki bu alışkanlık, İsveçli içerik üreticisi Freja Settergren’in sosyal medya paylaşımlarıyla da dikkat çekti. Settergren, Torekov’da bornoz kullanımının yalnızca deniz sonrasındaki kısa süreyle sınırlı olmadığını, sabah başlayıp gün boyunca devam edebildiğini aktardı.

RİZE’DEKİ “GAVUR” TARTIŞMASIYLA YAN YANA GELİNCE

Torekov’daki görüntüler, Türkiye’de geçtiğimiz günlerde Rize üzerinden yaşanan tartışmayı da akıllara getirdi.

RTEÜ’de görevli Prof. Dr. Yavuz Köktaş, Rize sokaklarında gördüğü giyim tarzına ilişkin yaptığı açıklamada, kentin dini kimliği konusunda ağır ifadeler kullanmış ve Rize’yi “gavur ülkesi” olarak nitelendirmişti.

Köktaş’ın sözleri kamuoyunda tartışma yaratırken, üniversite tarafından hakkında soruşturma başlatıldığı açıklanmıştı.

Tartışmanın merkezinde ise insanların kıyafet tercihlerinin toplumsal ve dini kimlik üzerinden değerlendirilmesi yer aldı.

ŞİMDİ SORU İSVEÇ İÇİN

Tam da bu tartışmanın ardından Torekov’dan gelen görüntüler dikkat çekici bir karşılaştırma ortaya çıkarıyor.

Bir tarafta insanların kıyafetlerinden hareketle bir kentin dini kimliği hakkında hüküm veren yaklaşım…

Diğer tarafta ise insanların denizden çıktıktan sonra bornozlarıyla günlük hayatlarını sürdürmelerini son derece doğal karşılayan yaklaşık 1.000 nüfuslu bir sahil kasabası.

Dolayısıyla şu soru gündeme geliyor:

Rize’de insanların giyim tarzından hareketle “gavur” nitelemesi yapan anlayış, Torekov’da bornozla bisiklete binen, kafede oturan veya market alışverişi yapan insanları nasıl değerlendirecek?

BORNOZLA GÜNLÜK HAYAT

Torekov’daki bornoz kültürünün temelinde sabah denize girme geleneği bulunuyor.

Denize giren bölge sakinleri, sonrasında bornozlarını giyerek günlük işlerine devam ediyor. Zaman içerisinde bu uygulama kasabanın kendine özgü yaşam kültürünün bir parçası haline gelmiş.

Beyaz bornozların yanı sıra renkli ve desenli modeller de kullanılıyor. Bazı sakinler bornozlarını terlik ve şapkalarla tamamlıyor.

Kasabada bornozla günlük yaşamın sürdürülmesi, özellikle dışarıdan gelenler açısından sıra dışı görünse de yerel yaşamın bir parçası olarak kabul ediliyor.

ASIL TARTIŞMA KIYAFET Mİ?

Torekov görüntüleriyle Rize tartışması yan yana getirildiğinde, tartışmanın yalnızca kıyafet üzerinden yürütülüp yürütülemeyeceği sorusu ortaya çıkıyor.

Bir insanın ne giydiğinden hareketle onun ahlakı, inancı veya yaşadığı kentin dini kimliği hakkında hüküm vermek mümkün mü?

Rize’de açık giyim üzerinden “gavur” tartışması yapılırken, İsveç’te bornozla markete giden insanların görüntüleri farklı bir tablo ortaya koyuyor.

Bu durumda soru yine aynı yerde düğümleniyor:

Mesele gerçekten kıyafet mi, yoksa kimin kıyafetine bakıldığı mı?