Nöbetçi Eczaneler
HABER.GENÇAĞA KARAFAZLI
(RİZE)- 2023 dediler, olmadı! 2025 dediler, yine olmadı! 2026 hedefi de tutmadı! DEVA Partili Hasan Karal, yıllardır tamamlanamayan İyidere Lojistik Limanı için Bakanlığa 9 kritik soru yöneltti: “Bu liman ne zaman bitecek, gecikmelerin hesabını kim verecek?”
Rize’nin ve Doğu Karadeniz’in ekonomik geleceği açısından stratejik öneme sahip olduğu belirtilen İyidere Lojistik Limanı, değişen açılış tarihleri ve tamamlanamayan çalışmalarıyla yeniden gündemde. Yıllardır bitiş tarihi açıklanan ancak her defasında yeni bir takvime ertelenen proje, bu kez de 2026 hedefinin gerisinde kaldı. DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, kamuoyunun yanıt beklediği soruları Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşıdı.
Karal, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun yanıtlaması istemiyle verdiği 9 soruluk önergesinde, projenin sürekli değişen tamamlanma takvimini, artan yatırım maliyetini ve eksik kalan lojistik altyapıyı sorguladı.
2015 yılında İyidere Lojistik Üssü adıyla projelendirilen yatırımın açılış tarihi önce 2023 olarak açıklandı. Bu hedef tutmayınca 2025 yılı işaret edildi. Ardından tamamlanma takvimi 2026’ya taşındı. Bakanlığın 2025 yılındaki açıklamalarında ise 2026 yılının üçüncü çeyreği hedef gösterildi.
Ancak 17 Ağustos 2026 tarihinde fiziki gerçekleşme oranının yüzde 82 olduğu açıklandı. Üstelik altyapının yıl sonunda tamamlanacağı, üstyapı çalışmalarına ise bundan sonra başlanacağı belirtildi.
Karal, ortaya çıkan tabloya tepki göstererek şu soruyu gündeme taşıdı:
“Yıllardır tarihler değişiyor, verilen takvimler tutmuyor. Şimdi de altyapının yıl sonunda tamamlanacağı, üstyapı çalışmalarına bundan sonra başlanacağı söyleniyor. Peki, bu liman ne zaman bitecek, ne zaman ticarete açılacak? Gecikmelerin gerekçesi nedir?”
MİLYONLARCA LİRALIK YATIRIMDA TAKVİM TUTMADI, MALİYET NE KADAR ARTTI?
İyidere Lojistik Limanı’nda yalnızca açılış tarihi değil, yatırımın toplam maliyeti de yanıt bekleyen sorular arasında yer alıyor.
Karal, projenin ilk ihale bedelinin ne kadar olduğunu, bugüne kadar ne kadar kamu kaynağı harcandığını ve güncel yatırım maliyetinin hangi seviyeye ulaştığını sordu.
Gecikmelerin kamuya getirdiği maliyetin de açıklanmasını isteyen Karal, artık yeni tarihler verilmesinden önce geçmişte açıklanan hedeflerin neden gerçekleştirilemediğinin hesabının verilmesi gerektiğini vurguladı.
1 MİLYON METREKARELİK LOJİSTİK ALANIN AKIBETİ BELİRSİZ!
Limanın tamamlanması kadar önemli olan bir diğer konu ise arkasında kurulması planlanan yaklaşık 1 milyon metrekarelik lojistik alan.
Antrepo, depolama tesisleri ve lojistik merkez kurulması planlanan bölgede imar, kamulaştırma ve ihale süreçlerinin hangi aşamada olduğu hâlâ açıklığa kavuşturulması gereken başlıklar arasında bulunuyor.
Karal, özellikle kamulaştırma sürecindeki belirsizliklerin bölge halkını da etkilediğine dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:
“Bir tarafta büyük bir lojistik yatırım hedefi var, diğer tarafta bu yatırımın tamamlayıcı tesislerinin ne zaman yapılacağına ilişkin soru işaretleri bulunuyor. Lojistik merkez olmadan, antrepo ve depolama imkânları oluşturulmadan limanın hedeflenen kapasiteyle çalışması nasıl sağlanacak? Hem yatırımın geleceği hem de bölge halkının hakları açısından bütün bu süreçler şeffaf biçimde yürütülmelidir.”
OVİT YOLU VE DEMİRYOLU OLMADAN BU LİMAN NASIL ÇALIŞACAK?
İyidere Lojistik Limanı’nın uluslararası ticaret koridoruna dönüşebilmesi için yalnızca liman inşaatının tamamlanması yeterli değil. Kara yolu bağlantıları, Ovit güzergâhı ve demiryolu altyapısı da projenin başarısı açısından kritik önem taşıyor.
Karal, özellikle İkizdere-Ovit Tüneli bağlantı yolunun tamamlanma takviminin ve limanın ulusal demiryolu ağına bağlanmasına ilişkin çalışmaların açıklanmasını istedi.
“Bu limanın amacı yalnızca Rize kıyısında gemilerin yanaşacağı bir tesis oluşturmak değildir. Asıl hedef, Doğu Karadeniz’i Erzurum üzerinden iç bölgelere ve uluslararası ticaret güzergâhlarına bağlamaktır. Liman başka, bağlantı yolları başka, lojistik merkez başka tarihlerde tamamlanırsa bu yatırımın ekonomik verimliliği ciddi biçimde tartışmalı hâle gelir.”
RİZE’NİN BEKLENTİSİ AÇILIŞ TÖRENİ DEĞİL, ÇALIŞAN BİR LİMAN!
İyidere Lojistik Limanı’nın Rize ve çevre iller için üretim, ihracat, istihdam ve ticaret açısından önemli fırsatlar oluşturabileceğini belirten Karal, yatırımın yalnızca inşaatın tamamlanmasıyla başarılı sayılamayacağını ifade etti.
Karal, limanın bütün bağlantıları ve tamamlayıcı tesisleriyle birlikte faaliyete geçirilmesi gerektiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Bu yatırımın tamamlanmasını ve bölgemize kazandırılmasını elbette istiyoruz. Fakat bir limanın başarısı yalnızca inşaatının bitirilmesiyle veya açılışının yapılmasıyla ölçülemez. Asıl başarı, hedeflenen yük kapasitesine ulaşması, ticaretin önünü açması, istihdam oluşturması ve ülkemize ekonomik değer kazandırmasıdır. Kamu kaynaklarıyla yapılan böylesine büyük bir yatırımın her aşamasının hesabı verilmeli, gecikmelerin gerekçeleri ve yeni takvim kamuoyuyla paylaşılmalıdır.”
KARAL’DAN BAKANLIĞA 9 KRİTİK SORU: RİZE ARTIK SOMUT CEVAP BEKLİYOR!
Hasan Karal, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’na verdiği soru önergesinde şu soruların yanıtlanmasını istedi:
1. İyidere Lojistik Limanı’nın 2 Kasım 2026 tarihi itibarıyla fiziki ve mali gerçekleşme oranları nedir? 2026 yılının üçüncü çeyreğinde tamamlanacağı açıklanan proje neden bitirilememiştir? Ticari işletmeye açılması için belirlenen güncel tarih nedir?
2. Projenin ilk ihale bedeli ne kadardır? Bugüne kadar yapılan toplam harcama ve güncel yatırım maliyeti ne kadara ulaşmıştır?
3. Limanın gerisinde yaklaşık 1 milyon metrekarelik alanda kurulması planlanan lojistik merkez, antrepo ve depolama tesislerinin durumu nedir? Bu tesislerin yapımına ne zaman başlanacak ve ne zaman tamamlanacaktır?
4. Lojistik merkez ve antrepo alanlarına ilişkin imar planları ve uygulama projeleri tamamlanmış mıdır? Bu tesisler için ayrı bir ihale yapılacak mıdır?
5. Lojistik merkez ve antrepo alanları için bugüne kadar ne kadar arazi kamulaştırılmıştır? İşlemleri tamamlanmayan taşınmazların toplam büyüklüğü ne kadardır?
6. Yıllık 13 milyon ton yük elleçleme kapasitesi hedeflenen limanın bu kapasiteye ulaşması için hangi tarih öngörülmektedir? İlk yıl için yük ve istihdam hedefleri nelerdir?
7. Limanın kara yolu bağlantılarının mevcut durumu nedir? İkizdere-Ovit Tüneli bağlantı yolunun fiziki gerçekleşme oranı ve tamamlanma tarihi nedir?
8. Limanın ulusal demiryolu ağına bağlanması için herhangi bir proje veya fizibilite çalışması bulunmakta mıdır? Varsa hangi aşamadadır?
9. Limanın altyapısı tamamlandığında antrepo, depolama ve gümrük tesisleri de hizmete hazır olacak mıdır? Bu tesisler limanla eş zamanlı faaliyete geçmezse nasıl bir işletme planı uygulanacaktır?
Rize’nin yıllardır beklediği yatırım için artık yeni açılış tarihleri değil, yerine getirilebilir bir takvim ve gecikmelerin açık hesabı gerekiyor. İyidere Limanı’nın geleceği kadar, bu yatırım için harcanan kamu kaynaklarının hesabı da kamuoyunun hakkıdır.