Nöbetçi Eczaneler
haber:Gençağa KARAF
Trabzon’un Of ilçesinde Of Folklor derneği tarafından düzenlenen Yaz Kültür Sanat Festivali etrafında gelişen tartışmalar, yalnızca bir etkinlik üzerinden yürüyen basit bir fikir ayrılığını çoktan aşmış durumda. Mahmud Efendi Külliyesi (Cemaatı) tarafından festivalin “manevi değerlere aykırı” olduğu yönündeki açıklamaların ardından, Of Folklor Derneği’nin kamuoyuna yaptığı sert ve kapsamlı yanıt, tartışmayı daha da görünür ve derin bir noktaya taşıdı. Ancak bu noktada asıl dikkat çeken unsur, derneğin yalnızca kendisini savunmakla kalmayıp, aynı zamanda “sözde dindarlık” üzerinden şekillenen ayrıştırıcı dile açık bir itiraz ortaya koyması oldu.
“Sözde dindarlık toplumsal birlikteliğe zarar veriyor”
Of Folklor Derneği’nin açıklaması, kültür ve sanatın toplumu bir araya getiren temel unsurlar olduğuna vurgu yaparken, bazı çevrelerin dini değerleri referans alarak toplumsal alanı daraltma çabasına güçlü bir tepki niteliği taşıyor. Derneğe göre, farklı yaşam biçimlerini, kültürel etkinlikleri ve sosyal faaliyetleri “manevi değerlere aykırı” ilan eden yaklaşım; dini hassasiyetleri korumaktan ziyade, toplumu kutuplaştıran ve ayrıştıran bir dil üretmektedir. Bu noktada dernek, “inanç” ile “dayatma” arasındaki çizginin özellikle bulanıklaştırıldığına dikkat çekerek, sözde dindarlığın toplumsal birlikteliğe zarar verdiğini açıkça ifade etmektedir.
“Bu faaliyetlerin hangi yönü manevi değerlere aykırıdır?”
Yaklaşık 30 yıldır faaliyet gösteren Of Folklor Derneği’nin ortaya koyduğu çalışmalar da bu tartışmanın merkezinde önemli bir yer tutuyor. Gençleri kötü alışkanlıklardan uzak tutmayı hedefleyen projeler, kadınların sosyal hayata katılımını artıran etkinlikler, çocuklara yönelik kültürel faaliyetler ve dayanışma odaklı organizasyonlar; derneğin yalnızca “eğlence” değil, aynı zamanda “toplumsal sorumluluk” üreten bir yapı olduğunu ortaya koyuyor. Bu bağlamda derneğin yönelttiği en çarpıcı soru ise oldukça net: “Bu faaliyetlerin hangi yönü manevi değerlere aykırıdır?”
Bu soru, tartışmanın belki de en kritik kırılma noktasıdır. Çünkü doğayı korumak, kadına yönelik şiddetle mücadele etmek, gençleri bağımlılıklardan uzak tutmak ve kültürel üretimi teşvik etmek gibi evrensel değerlerin “maneviyat” ile çeliştiğini iddia etmek, yalnızca çelişkili değil; aynı zamanda samimiyet sorgulamasını da beraberinde getirmektedir. Dernek bu noktada, dini söylemin araçsallaştırılmasına karşı açık bir duruş sergileyerek, toplumun vicdanına seslenmektedir.
Açıklamanın en dikkat çekici ve en net mesajlarından biri ise şu cümlede kendini buluyor: “Of sadece siz değilsiniz. Of hepimizindir.” Bu ifade, aslında tartışmanın özünü özetler niteliktedir. Çünkü mesele yalnızca bir festival değil; birlikte yaşama kültürü, farklılıklara saygı ve kamusal alanın kimlere ait olduğu sorusudur. Dernek, hiçbir grubun bir ilçeyi, bir toplumu ya da bir yaşam biçimini kendi ideolojik sınırları içine hapsetme hakkı olmadığını güçlü bir şekilde vurgulamaktadır.
“Toplumu bir arada tutan şey yasaklar değil, ortak üretim ve paylaşımdır”
Bugün Of’ta yaşanan bu tartışma, Türkiye’nin pek çok yerinde zaman zaman karşımıza çıkan daha büyük bir meselenin küçük bir yansımasıdır: Kültür ve sanat mı birleştirir, yoksa dar yorumlanmış değer yargıları mı ayrıştırır? Of Folklor Derneği’nin verdiği yanıt nettir: Toplumu bir arada tutan şey yasaklar değil, ortak üretim ve paylaşımdır.
Sonuç olarak, festival etrafında büyüyen bu tartışma, yalnızca yerel bir etkinlik polemiği olarak görülmemelidir. Bu durum, toplumun nasıl bir gelecek istediğine dair önemli bir sınavdır. Ya farklılıkları kabul eden, kültür ve sanatı yaşatan bir anlayış güçlenecek ya da “sözde değerler” üzerinden şekillenen daraltıcı bir bakış açısı kamusal alanı belirlemeye devam edecektir. Of Folklor Derneği’nin çıkışı ise bu ikilemde açık bir tarafı işaret etmektedir: Daha kapsayıcı, daha özgür ve daha birlikte bir toplum.